Τα χρωμοσώματα του φύλου στα πτηνά

Τα χρωμοσώματα του φύλου στη γενετική καθορίζουν αν το άτομο που θα προκύψει από την αναπαραγωγή, θα είναι αρσενικό ή θηλυκό. Πώς ακριβώς όμως λειτουργεί ο συγκεκριμένος μηχανισμός στα πτηνά;

XY και ZW


Στα θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων, τα χρωμοσώματα του φύλου συμβολίζονται με τα γράμματα X και Y. Στα πτηνά, ο φυλετικός καθορισμός λειτουργεί και συμβολίζεται διαφορετικά, καθώς η αναφορά στα χρωμοσώματα του φύλου των πτηνών γίνεται με τα γράμματα Z και W.

sex_chromosomes_birds-jpg.50833

Τα χρωμοσώματα του φύλου στα πτηνά

Στα θηλαστικά - ανθρώπους, τα χρωμοσώματα του αρσενικού φύλου είναι τα XY, ενώ τα χρωμοσώματα του θηλυκού τα XX. Στα πτηνά, το σύστημα φυλοκαθορισμού λειτουργεί αντίστροφα, με το αρσενικό να διαθέτει τα χρωμοσώματα Z και Z, ενώ το θηλυκό τα Z και W, όπως φαίνεται στην παραπάνω εικόνα.

Τα φυλετικά χρωμοσώματα των πτηνών


Χρωμόσωμα Z


Πρόκειται για το μεγαλύτερο από τα δύο χρωμοσώματα του φύλου στα πτηνά και το τέταρτο ή πέμπτο μεγαλύτερο χρωμόσωμά τους. Περιέχει περισσότερα από 1000 γονίδια τα οποία ελέγχουν χαρακτηριστικά που μπορούν να κληρονομηθούν από τους απογόνους (φυλοσύνδετα χαρακτηριστικά).

Χρωμόσωμα W


Το χρωμόσωμα W είναι πολύ μικρότερο του Z, περιέχει λιγότερα γονίδια και στο μεγαλύτερο τμήμα του επαναλαμβανόμενες αλληλουχίες DNA.

Έτσι, τα γενετικά κύτταρα που παράγονται από τα αρσενικά (αρσενικοί γαμέτες), δηλαδή το σπέρμα, μπορούν να έχουν μόνο το Z χρωμόσωμα, ενώ οι θηλυκοί γαμέτες (ωάρια ή αυγά) μπορούν να έχουν το Ζ ή το W.

bird_gametes-jpg.50834

Οι γαμέτες των πτηνών

Εξού και ο ορισμός "ομογαμετικό φύλο" για το αρσενικό (ZZ) και "ετερογαμετικό φύλο" για το θηλυκό (ZW).
Αναφορές
Sex Linkage | University of Utah Genetic Science Learning Center.
Sex chromosomes and sex determining mechanisms in birds. | PubMed - NCBI
Hens, cocks and avian sex determination | NCBI
Συντάκτης
Stavros
Stavros
Ο Stavros είναι ιδρυτής και διαχειριστής του PetBirds από τις 7 Απριλίου 2006.
Άρθρα | Συμμετοχή PBCP

Facebook Twitter Gplus

Σχόλια

mgerom
Kαλώς ή κακώς, στην καθημερινή πρακτική, στα άρθρα και σε πλήθος αναφορών αλλά και βιβλίων ακόμα, χρησιμοποιούνται τα σύμβολα Χ,Υ ωσάν να μην επρόκειτο για πτηνά. Έτσι, καλόν είναι να πούμε εδώ στους φίλους να μην εκπλαγούν αν δουν αρσενικό με την ένδειξη ΧΧ ή θηλυκό με ΧΥ!
 
mgerom
ΑΝΤΙΓΡΑΦΩ .....
Τρίτος Μύθος:
Η διαφοροποίηση και ο εκφυλισμός των φυλετικών χρωμοσωμάτων, είναι αναπόφευκτα.
Θεωρείται πως τα φυλετικά χρωμοσώματα προέρχονται από πανομοιότυπα αυτοσωμικά χρωμοσώματα που απέκτησαν συγκεκριμένο γονίδιο καθορισμού του φύλου (για παράδειγμα, η προέλευση του γονιδίου Sry στα θηλαστικά περίπου πριν από 180 εκατομμύρια χρόνια, ή του Sxl στο γένος Drosophila πριν από 60 εκατομμύρια χρόνια). Στη συνέχεια αυτά διαφοροποιούνται μέσω μίας αναπόφευκτης και μη αναστρέψιμης διαδικασίας κατά τη διάρκεια της οποίας παύει ο ανασυνδυασμός μεταξύ των χρωμοσωμάτων Χ και Υ και τελικά οδηγούμαστε στον εκφυλισμό του Υ χρωμοσώματος. Έτσι οδηγούμαστε μοιραία στην εξαφάνιση του Υ χρωμοσώματος.

Κατάρριψη του τρίτου μύθου.
Τα φυλετικά χρωμοσώματα των στρουθιονιδών πτηνών έχουν παραμείνει αδιαφοροποίητα εδώ και περίπου 100-120 εκατομμύρια χρόνια. Πρόσφατες συγκριτικές μελέτες γονιδιώματος υποστηρίζουν πως η γονιδιακή περιεκτικότητα του χρωμοσώματος Υ παραμένει σταθερή τα τελευταία 25 εκατομμύρια χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει ότι έχει υπάρξει ισορροπία στο γονιδιακό περιεχόμενο του Υ χρωμοσώματος..................... Ίσως τελικά το χρωμόσωμα Υ είναι ένα σταθερό και σημαντικό συστατικό του γονιδιώματος σε πολλά είδη και σε ορισμένες περιπτώσεις φαίνεται να εμποδίζει τους μηχανισμούς φυλοκαθορισμού.

--Με συγκινεί πάντα και στέκομαι με θαυμασμό και απορίες μπροστά στο μεγαλείο και την πολυπλοκότητα της φύσης.

 

Πληροφορίες

Συντάκτης
Stavros
Προβολές
1.574
Σχόλια
2
Ενημέρρωση

Περισσοτερα Γενετική Πτηνών

Περισσότερα από Stavros

Μοιραστείτε το άρθρο

Top