Τα υποείδη της Καρδερίνας Carduelis Carduelis

  1. Στην Ελλάδα, αλλά και γενικά σ όλη την Ευρώπη, η καρδερίνα είναι ένα από τα πιο αγαπημένα πουλιά ανάμεσα στους εκτροφείς. Σε κάποιες χώρες είναι το νούμερο ένα στις προτιμήσεις των εκτροφέων άγριων πουλιών. Η πιο γνωστή ελληνική ονομασία του Carduelis carduelis, είναι καρδερίνα ή γαρδέλι. Φυσικά υπάρχουν κι άλλες κατά τόπους ονομασίες. Το όνομα Carduelis carduelis προέρχεται από το φυτό carduus, που του αρέσει να τρώει περισσότερο και σημαίνει αγκάθι.

    Η πρώτη καταγραφή υποειδών της καρδερίνας

    Oι πρώτοι οργανωμένοι εκτροφείς πουλιών που είχαν τέτοιο είδος στην εκτροφή τους το είχαν χωρίσει σε τρία υποείδη, μόνο. Αυτά ήταν:
    • Ένα, μικρό σε μέγεθος πουλί, με μέτρια φωνή που ονόμαζαν “καρδερίνα της αυλής”. Σύμφωνα με τις περιγραφές πρέπει να είναι το είδος που σήμερα ονομάζουμε Carduelis carduelis carduelis.
    • Ένα πουλί, μεγαλύτερο από το πρώτο, πολύ ζωηρό και με πολύ ωραία φωνή. Τα χρώματα του ήταν έντονα και η εμφάνιση τους υπέροχη. Το ονόμαζαν “καρδερίνα των Άλπεων” και σήμερα το γνωρίζουμε με την ονομασία Carduelis carduelis balkanika.
    • Τελευταίο ένα που ονόμαζαν “καρδερίνα του δάσους”. Μεγαλύτερο από τα άλλα δύο και πιο ανοιχτόχρωμο. Αυτό το πουλί σήμερα το γνωρίζουμε με την ονομασία Carduelis carduelis major.
    Έπειτα ξεχώριζαν τις καρδερίνες σε “τεσσάρες”, “εξάρες” και “οχτάρες”, ανάλογα με τον αριθμό των λευκών στιγμάτων που είχαν στα φτερά της ουράς. Με τα χρόνια αποδείχτηκε ότι πρόκειται ότι πρόκειται για μύθο και δεν έχει καμία σημασία στην φωνή ή κάπου αλλού, παρά μόνο στην εμφάνιση. Ο μόνος λόγος ήταν η εμπορική προώθηση των πουλιών με τα περισσότερα “τέλια” (στίγματα – βούλες) πιο ακριβά από τα άλλα.

    Την πρώτη εμφάνιση της καρδερίνας σε βιβλίο την συναντούμε το 1954, από τον κύριο GESSNER. Αφού περιέγραφε το κάθε πουλί ανέφερε και την χρησιμότητα του. Για την καρδερίνα έγραφε:“Αν έχεις κοιλόπονο ή εντερικές διαταραχές είναι χρήσιμο να τρώς καρδερίνα… ψητή!

    “Αν κάποιος έχει πνευμονία, τοποθετούμε ένα κλουβί με καρδερίνα στο δωμάτιο του και η ασθένεια θα… μεταβιβαστεί στην καρδερίνα!”

    Όπως και με τις βούλες της ουράς καταλάβατε ότι “κυκλοφορούσαν” κι άλλοι μύθοι.
    Η συστηματική καταγραφή των ειδών της καρδερίνας

    Σήμερα η καρδερίνα έχει κατηγοριοποιηθεί πιο συστηματικά. Την πρώτη συστηματική καταγραφή των διαφόρων ειδών της την έκανε ο κ. WOLTERS.
    • Τάξη Passeriformes, Passeres
    • Οικογένεια Fringillidae, Carduelinae
    • Γένος Carduelis από BRISS,1760, καρδερίνα.
    • Είδος Carduelis carduelis BRISS 1758 , καρδερίνα
    • 1. Υποείδος Carduelis
    • Τύπος: parva, tschussi, britannica, carduelis, balkanica, major, niediecki, brevirostris, loudoni
    • 2. Υποείδος Caniceps.
    • Τύπος: paropaniceps, caniceps, subulata
    Στην κατηγορία 1, υπήρχε σε διάφορα βιβλία αναφορά και σε ένα ακόμη είδος που λεγότανεAlbigularis. Σήμερα δεν θα συναντήσεις καμία αναφορά σ αυτό το είδος. Μόνο σ ένα βιβλίο βρήκα μια αναφορά από κάποιον Ούγγρο J.v.Madarasz 1858-1931 σε κάποιο είδος καρδερίνας που της έδινε το όνομα Carduelis carduelis albigularis. Σήμερα δεν έχουμε πουλιά με αυτήν την περιγραφή και δεν υπάρχει επίσημα αυτό το είδος.

    Εκτός από τον Wolters έχουν ασχοληθεί κι άλλοι με τα είδη της καρδερίνας ανεβάζοντας τον αριθμό τους από 12 σε 16 είδη. Αναφέρονται τα είδη: C.c.ultima, C.c.colchicus, C.c.volgensis και C.c.trigoris.

    Χαρακτηριστικά και χώρες των διαφόρων τύπων καρδερίνας

    Κανένα άλλο πουλί δεν μοιάζει με τις καρδερίνες. Δεν υπάρχει περίπτωση να την μπερδέψεις άλλο πουλί. Η ποικιλοχρωμία της και το χαρακτηριστικό κελάηδισμα της είναι μοναδικά. Τα διάφορα είδη καρδερίνας διαχωρίζονται από τα εμφανισιακά χαρακτηριστικά τους και το μέγεθος τους. Οι ονομασίες είναι συνήθως από την χώρα ή την περιοχή καταγωγής τους.

    Πρώτα θα περιγράψω το είδος carduelis, γνωστό και ως καρδερίνα.

    Όλα τα είδη που γνωρίζουμε ξεχωρίζουν από το μαύρο κεφάλι, τον μαύρο αυχένα και την καφέ πλάτη. Την συναντούμε στην Δυτική Ευρώπη μέχρι και την Σιβηρία. Όσο πιο ανατολικά την συναντούμε τόσο μεγαλώνει το σώμα της και ξεθωριάζουν τα χρώματα της. Υπάρχουν καρδερίνες και στην Νότιο Αμερική, την νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία. Αυτά είναι απόγονοι πουλιών που μεταφέρθηκαν από μετανάστες, προσαρμόστηκαν στον τόπο και πολλαπλασιάστηκαν και δεν αποτελούν φυσική ράτσα αυτών των χωρών. Οι καρδερίνες μεταναστεύουν από τις χώρες όπου ζουν και ο χειμώνας είναι βαρύς (Β. Ευρώπη, Σιβηρία) προς τον Νότο, σε πιο θερμά κλίματα. Όταν ζουν σε χώρες με ήπιο χειμώνα δεν μεταναστεύουν τον χειμώνα.

    Carduelis Carduelis Carduelis

    Γενικός τύπος καρδερίνας. Ζει στην Βορειοδυτική και Ανατολική Ευρώπη. Έχει ασπρόμαυρο κεφάλι και μια μοναδική κόκκινη μάσκα. Μαύρα φτερά πτήσης με μια χοντρή κίτρινη γραμμή. Πλάτη γκρι – καφέ. Στήθος και πλευρά ανοιχτό καφέ.

    καρδερίνα carduelis carduelis.jpg

    Η κοιλιά έχει γριζωπό χρώμα και η περιοχή ανάμεσα στην πλάτη και στην ουρά έχει λευκό χρώμα. Τα φτερά πτήσης και της ουράς έχουν άσπρες άκρες. Το μακρόστενο, ράμφος της έχει χρώμα γκριζωπό με μαύρο στην άκρη του., ενώ στην εποχή αναπαραγωγής γίνεται λευκό. Έτσι καταλαβαίνουμε πότε είναι έτοιμη για αναπαραγωγή.

    Το μήκος, ανάλογα το είδος, είναι 12 έως 15 εκατοστά και το άνοιγμα των φτερών 21 έως 25 εκατοστά. Το βάρος κυμαίνεται ανάμεσα στα 15 και 24 γραμμάρια. Τα θηλυκά έχουν ίδιο χρωματισμό με τα αρσενικά. Τα νεαρά έχουν μαύρο – κίτρινες φτερούγες και μαύρη ουρά. Η πλάτη τους είναι γκρι – καφέ και η κοιλιά και τα πλευρά τους ανοιχτόχρωμα με μικρές σκούρες γραμμές.

    Carduelis Carduelis Parva

    Ζει στην Νοτιοδυτική Ευρώπη και στην Βόρειο Αφρική.

    Είναι πιο σκούρο από το είδος carduelis και πιο μικρό.

    Είναι το πιο μικρόσωμο είδος και ζει νοτιότερα από όλα τα είδη. Το μήκος του είναι 12,5 εκατοστά περίπου.

    Carduelis carduelis tschussi

    Ζει στην Κορσική, την Σαρδηνία και την Σικελία.

    Έχει περισσότερη φαιομελανίνη γι αυτό η πλάτη και η κοιλιά του είναι πιο σκούρο καφέ από το είδος carduelis.

    Το μέγεθος του είναι περίπου 12,5 εκατοστά.

    Carduelis carduelis britannica

    Carduelis_britanika.jpg

    Ζει στην Μ. Βρετανία, όπως μαρτυρά και τα όνομα της.

    Η πλάτη της είναι σκούρη με λιγότερο καφέ χρώμα από το carduelis.

    Στήθος και πλευρά πιο καφέ από το carduelis.

    Γενικά τα χρώματα του δεν είναι τόσο έντονα όπως στο carduelis.

    Το μήκος του είναι περίπου 14 εκατοστά.

    Carduelis carduelis balkanika
    [​IMG]


    Ζει στα Βαλκάνια και στην Κρήτη.

    Περισσότερη φαιομελανίνη από την carduelis, αλλά λιγότερο από την tschussi, πολλές φορές εμφανίζεται με μάγουλα χρώματος ανοιχτού καφέ.

    Έντονα χρώματα και πολύ δυνατή και καθαρή φωνή.

    Το μέγεθος της είναι περίπου 14 εκατοστά.

    Carduelis carduelis major
    [​IMG]


    Ζει στην Βορειοανατολική Ευρώπη μέχρι την Σιβηρία.

    Είναι το πιο ανοιχτόχρωμο είδος. Όλες οι ανοιχτόχρωμες περιοχές είναι λευκές.

    Έχει το μεγαλύτερο ράμφος από όλα τα είδη και το μέγεθος του είναι περίπου 15-16 εκατοστά

    Carduelis carduelis niediecki
    [​IMG]


    Ζει στα νησιά του Αιγαίου, στην Κύπρο, στην Κεντρική και Δυτική Τουρκία μέχρι το Βορειοδυτικό Ιράν και το Ισραήλ.

    Τα χρώματα της είναι σαν το είδος tschussi, όμως όχι τόσο έντονα.

    Το μέγεθος του είναι περίπου 13 εκατοστά.

    Carduelis carduelis brevirostris
    [​IMG]


    Ζει στην Κριμαία και στον Καύκασο.

    Έχει περισσότερο καφέ χρώμα και λιγότερο γκρι.

    Η ονομασία του προέρχεται από μια λευκή γραμμή ανάμεσα στο μαύρο του αυχένα και στο καφέ της πλάτης.

    Τον χειμώνα μεταναστεύει στην Ελλάδα.

    Το μέγεθος είναι περίπου 14 πόντους.

    Carduelis carduelis loudoni

    Ζει στο βόρειο Ιράν μέχρι τον Καύκασο. Έχει πολύ καφέ χρώμα αριστερά και δεξιά στο στήθος. Η πλάτη έχει πολύ σκούρο καφέ χρώμα. Το μέγεθος του είναι περίπου 13 εκατοστά.
    Γενικά είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσεις όλα τα είδη καρδερίνας και μερικές φορές δυσκολεύονται ακόμη και οι ειδικοί. Συνήθως τις ξεχωρίζουμε από τον τόπο καταγωγής τους. Ο βαθμός δυσκολίας αυξάνεται επειδή ζευγαρώνονται και διαφορετικά είδη μεταξύ τους κι έτσι εμφανίζονται πουλιά με δυσδιάκριτα χαρακτηριστικά.

    Η άποψη μου είναι ότι τα είδη που μας ενδιαφέρουν περισσότερο είναι:
    • Η πιο μικρόσωμη και πιο ζωηρή είναι η καρδερίνα Parva / Tschussi
    • Το “γενικό” είδος Carduelis
    • Η καρδερίνα με την καλύτερη φωνή και τα εντονότερα χρώματα, η Balkanika
    • Η μεγαλύτερη, η πιο ήμερη και ανοιχτόχρωμη είναι η Major
    Οι καρδερίνες Ιμαλαΐων (Carduelis carduelis caniceps)

    Η δεύτερη κατηγορία καρδερίνας είναι η καρδερίνες Ιμαλαίων (Carduelis carduelis caniceps). Σε αυτές τις καρδερίνες λείπει ο μαύρος σταυρός στο κεφάλι και το καφέ χρώμα στην πλάτη. Το γκρι χρώμα επικρατεί περισσότερο πάνω του. Το στήθος και τα πλευρά του έχουν γκρι – καφέ χρώμα.

    Το ράμφος τους είναι πιο λεπτό και πιο μακρύ. Η κόκκινη μάσκα είναι μικρότερη από του Carduelis carduelis carduelis. Ο λαιμός, το στήθος και η ανοιχτόχρωμη περιοχή στο τελείωμα της πλάτης και πριν την ουρά είναι σημεία καθαρά λευκά. Οι νεοσσοί δεν έχουν την κόκκινη μάσκα και η κοιλιά καλύπτεται από γκρι – καφέ χρώμα με σκούρες ραβδώσεις. Ζουν στην Κεντρική Ασία και ο διαχωρισμός τους γίνεται με βάση του μεγέθους τους.

    Carduelis carduelis caniceps

    Είναι ο γενικός τύπος και ζεί στο Βόρειο Αφγανιστάν μέχρι το Νεπάλ.
    Με μέγεθος περίπου 14 εκατοστών είναι ο μικρότερος εκπρόσωπος του carduelis carduelis caniceps.

    Στα μάγουλα έχει λιγότερο λευκό χρώμα, ενώ το φτέρωμα του σε πλάτη και πλευρά είναι πιο σκούρο από τους άλλους τύπους.

    Carduelis carduelis subulata
    [​IMG]

    Είναι το πιο ανοιχτόχρωμο είδος των caniceps αλλά και το πιο μεγαλόσωμο. Το μέγεθος του είναι 15 εκατοστά και ζει στην Σιβηρία σε μια περιοχή που εκτείνεται από από τον ποταμό Yenisei και μέχρι την οροσειρά Atai

    Carduelis carduelis paropanisis

    Έχει μέγεθος 14,5 εκατοστά. Έχει πιο σκούρα χρώματα από το subulata, ενώ δεν έχει τα σκούρα μάγουλα του caniceps.

    Ζει στο Ιράν και στο Νότιο Αφγανιστάν.

    Μοιραστείτε

    Σχετικά με τον Συντάκτη

    Alexandros
    Ο Alexandros είναι μέλος του PetBirds από τις 28 Απλ 2006. Διετέλεσε συντονιστής συζητήσεων στα Forum έως τις 9 Οκτ 2009. Ασχολείται με Εξωτικά πουλιά και Παπαγάλους.

    Τα Άρθρα του Alexandros.
    ilie mp likes this.

Σχόλια

Για να σχολιάσετε το Άρθρο πρέπει να είστε μέλος μας. Η εγγραφή διαρκεί λιγότερο από 1', είναι δωρεάν και μπορείτε να την κάνετε εδώ!
Φόρτωση...