Ασπροπάρης - Neophron Percnopterus

Ο Ασπροπάρης Neophron Perchopterus είναι ένας ακόμη γύπας. Το επιστημονικό του όνομα είναι neophron perchopterus. Από τους τέσσερις ευρωπαϊκούς γύπες ο Ασπροπάρης είναι ο μικρότερος. Οι άλλοι 3 είναι οι εξης: ο Μαυρόγυπας, το Όρνιο και ο Γυπαετός. Είναι και αυτό ένα είδος προς εξαφάνιση.

Είναι μεταναστευτικό είδος που έρχεται στην χώρα μας την άνοιξη από την Αφρική. Μπορείς να τους βρεις κυρίως στην περιοχή των Μετεώρων αλλά και στις περιοχές της Κόνιτσας, του Πίνοβου και στο προστατευόμενο δάσος της Δαδιάς. Κυρίως προτιμά τις πεδιάδες, τους υγρότοπους, τα υψίπεδα και τα βουνά. Εξαπλώνονται στη νότια Ευρώπη, την Αφρική, την Ινδία και τη Μέση Ανατολή.

Συγκεντρώνονται σε ομάδες περίπου 12 ατόμων και πετούν σε κύκλους, ξεκινώντας από χαμηλά και φτάνοντας σε πολύ μεγάλο ύψος. Μαζί με τα ενήλικα άτομα είναι και τα μικρά ώστε να μάθουν να πετούν καλά για να είναι έτοιμα για την πρώτη τους μεγάλη πτήση την περίοδο της μετανάστευσης.

Περιγραφή

Ο Ασπροπάρης έχει μήκος 55 – 65 εκατ. Και άνοιγμα φτερών 155 – 170 εκατ.
Τα ενήλικα πουλιά έχουν ωχρό λευκό σώμα με μαύρα πτητικά φτερά. Το πρόσωπο και ο λαιμός είναι γυμνά και κίτρινα. Στο κεφάλι έχει μικρή κατσαρή κιτρινόλευκη χαίτη. Το ράμφος του είναι λεπτό και τα πόδια του ροδόχρωμα.

Οι φτερούγες του αιγυπτιακού γύπα έχουν μακρός 0,46 – 0,53 μ. και άνοιγμα 1,60 – 1,65 μ. Η ουρά του έχει μακρός 0,22 – 0,265 μ. και έχει βάρος 1,5 – 2,2 κιλά.

Όταν περπατά στο έδαφος με το κίτρινο πρόσωπο του και το λευκό πτέρωμα του θυμίζει μια μεγάλη και πολύ άχαρη κότα. Όταν όμως ανοίξει τα μεγάλα φτερά του και απλώσει την ουρά του για να πετάξει και όταν υψωθεί ψηλά και αρχίσει να διαγράφει μεγάλου κύκλους στα ρεύματα του αέρα, τότε έχει όλη την κομψότητα και την χάρη ενός γλαρού η κάποιου υδρόβιου πτηνού.

Σαν τον νεκροσύρτη τον μοναχό είναι και αιγυπτιακός γύπας αφού είναι ένα ήρεμο και πολύ κοινωνικό ζώο. Συχνάζει στα χωριά και προπάντων σε σκουπιδότοπους για να βρίσκει την απαραίτητη τροφή του. Έχει τόση όρεξη στο να τρώει που διατηρεί ολόκληρα σφαγεία στις άκρες της Σαβάνας πολύ πιο καθαρά και από ότι τα διατηρεί ο άνθρωπος. Ο αιγυπτιακός γύπας μόλις βρει κάποιο πτώμα το τρώει τόσο γρήγορα και αποτελεσματικά που σε μερικές ώρες μπορεί να ξεκοκαλίσει ολόκληρο ζώο σε μέγεθος μιας αγελάδας.

Οι αιγυπτιακοί γύπες κουρνιάζουν πολλοί μαζί τη νύχτα σε γκρεμούς, σε ερείπια και σε κατοικημένα οικοδομήματα.

Γεωγραφική Κατανομή και Βιότοποι

Η γεωγραφική τους θέση είναι πολύ μεγάλη αφού αρχίζει από την Αφρική και φτάνει ως την Ινδία. Οι γύπες που είναι στις βόρειες περιοχές της Αφρικής, μεταναστεύουν και έρχονται στην Ευρώπη όπου περνούν το καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Μετά γυρνούν πάλι πίσω στην βόρεια Αφρική.

Διατροφή

Εκτός από τα πτώματα και τα σκουπίδια ο αιγυπτιακός γύπας τρώει και μικρά ζώα όπως σαλιγκάρια ποντικάκια και διάφορα έντομα που βρίσκει ψάχνοντας προσεκτικά το έδαφος. Επίσης μεγάλη αδυναμία έχει και στα αυγά των φλαμίγκο τα οποία πιάνει με το μυτερό ράμφος τα σηκώνει και τα αφήνει από ψηλά για να σπάσουν και να φάει το εσωτερικό τους.

Η αγάπη που έχει ο αιγυπτιακός γύπας για τα αυγά, οδήγησε πολλούς επιστήμονες να ερευνήσουν την ικανότητα που έχει ο γύπας να σπάει και να τρώει τα αυγά, αφού έχουν παρατηρήσει ότι για να καταστρέψουν και να φανέ τα αυγά των στρουθοκάμηλων, παίρνουν πέτρες τις πετάνε από ψηλά και χαλάνε τα αυγά. Αυτό το κάνουν γιατί οι στρουθοκάμηλοι δεν τους αφήνουν να πλησιάσουν τα αυγά τους.

Η ερευνά αυτή προσπαθεί να αποδείξει αν η ικανότητα που έχει ο γύπας να σπάει τα αυγά ευθύνεται στην νοημοσύνη που έχει ή άμα είναι έμφυτο στο μυαλό τους όπως το χτίσιμο της φωλιάς.

Όπως όλοι οι γύπες έτσι και ο Ασπροπάρης τρέφεται αποκλειστικά με νεκρά ζώα.
Όλοι οι γύπες σχηματίζουν μια μικρή ομάδα και περικυκλώνουν το νεκρό ζώο. Το κάθε είδος γύπα τρέφεται με διαφορετικά τμήματα του σώματος του ζώου. Ο Ασπροπάρης πρέπει να περιμένει να τελειώσουν οι άλλοι γύπες για να πλησιάσει. Ο συγκεκριμένος γύπας λόγω του λεπτού του ράμφους τρέφεται με τα υπολείμματα που αφήνουν οι άλλοι γύπες που δεν μπορούν να φτάσουν με το χοντρό ράμφος τους.

Μέρος της διατροφής του είναι και οι χελώνες και επειδή δεν μπορεί να σπάσει το καύκαλο τους τις αρπάζει και τις πετάει από μεγάλο ύψος για να σπάσει και να μπορέσει να τις φάει. Για αυτό το λόγο τον ονόμασαν χελωνοφάη.
Στο μενού του περιλαμβάνονται επίσης και έντομα, ερπετά, μικρά θηλαστικά, σάπια φρούτα και λαχανικα, ακόμα και σκουπίδια.

Ο Ασπροπάρης είναι το μόνο πουλί στον κόσμο το οποίο χρησιμοποιεί πέτρες για να φάει αυγά. Χτυπάει με επιμονή το εγκαταλελειμμένο αυγό στρουθοκαμήλου με την πέτρα και μετά χρησιμοποιεί το ράμφος του για να μεγαλώσει την τρύπα και να διαπεράσει την μεμβράνη.

Αναπαραγωγή

Ο Ασπροπάρης κάνει τις φωλιές του σε απόκρημνα βράχια όπου γεννά συνήθως 2 αυγά των Απρίλιο που τα κλωσάνε και οι 2 γονείς για 42 ημέρες. Τα μικρά του έχουν σκούρο καστανό χρώμα στο πρώτο έτος της ζωής τους που γίνεται πιο ανοιχτό στο δεύτερο, μέχρι να πάρουν το τελικό τους χρώμα ως ενήλικα πια άτομα. Τα μικρά ενηλικιώνονται μετά από 4 – 5 χρόνια.

Κατά την περίοδο αναπαραγωγής τους ζουν κατά ζεύγη μακριά από άλλους γύπες. Το χτίσιμο της φωλιάς διαρκεί πολύ καιρό και εργάζονται και το αρσενικό και το θηλυκό για την κατασκευή της.

Στο τέλος της άνοιξης το θηλυκό γεννά από 1 έως και 3 αυγά συνήθως κάνει 2 τα οποία κλωσούν και οι δυο γονείς για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα των 6 εβδομάδων. Τα μικρά σε ηλικία 3 μηνών είναι πλήρως ανεπτυγμένα ώστε να αρχίσουν να κάνουν τις πρώτες μικρές πτήσεις τους ακολουθώντας τους γονείς τους. Οι αιγυπτιακοί γύπες είναι τόσο στοργικοί με τα μικρά τους που παλιά οι αρχαίοι Αιγύπτιοι έκαναν ζωγραφιές στους τείχους τους τον αιγυπτιακό γύπα για να δείξουν το σύμβολο της πατρικής και μητρικής αγάπης.